Blog
Incoterms Cơ Bản Là Gì? Hướng Dẫn Người Mới Nhập Hàng
Incoterms Cơ Bản Là Gì? Hướng Dẫn Người Mới Nhập Hàng

Khi bắt đầu nhập hàng quốc tế, incoterms gần như là thứ đầu tiên bạn phải làm quen. Chúng tôi từng tiếp một anh chủ shop nhỏ, trên hóa đơn ghi FOB nhưng anh vẫn phải trả thêm một khoản bảo hiểm mà trước đó không ai nói rõ. Chuyện này lặp lại khá thường xuyên. Vì vậy, chúng tôi muốn viết bài này để giải thích incoterms cơ bản một cách dễ hiểu, đặc biệt dành cho bạn mới bước vào nghề.

Vì sao người mới nhập hàng dễ nhầm lẫn về incoterms?

Vì sao người mới nhập hàng dễ nhầm lẫn về incoterms?
Vì sao người mới nhập hàng dễ nhầm lẫn về incoterms?

Incoterms quy định ba việc chính. Thứ nhất là ai trả cước vận chuyển. Thứ hai là ai chịu rủi ro khi hàng đang đi đường. Thứ ba là ai làm thủ tục hải quan. Nghe thì đơn giản. Nhưng khi đọc hợp đồng tiếng Anh đầy ký hiệu viết tắt, nhiều người chỉ đoán theo cảm tính.

Chúng tôi từng gặp một khách hàng nghĩ nhà cung cấp sẽ lo toàn bộ. Đến khi hàng cập cảng, bạn ấy mới biết mình phải tự thuê xe kéo hàng về kho. Các khoản phát sinh cộng dồn lại khiến đơn hàng vượt xa dự tính ban đầu. Bạn ấy không cẩu thả, chỉ là chưa ai giải thích cho rõ.

Khi đã hiểu đúng, bạn sẽ đàm phán tự tin hơn nhiều. Bạn có thể hỏi lại nhà cung cấp về từng khoản phí, thay vì gật đầu chấp nhận mọi điều kiện họ đưa ra. Đó là lợi thế lớn nhất của việc nắm vững kiến thức từ đầu.

Incoterms là gì và nằm ở đâu trong quy trình nhập khẩu?

Incoterms là gì và nằm ở đâu trong quy trình nhập khẩu?
Incoterms là gì và nằm ở đâu trong quy trình nhập khẩu?

Incoterms là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) biên soạn và cập nhật định kỳ. Nhờ được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới, hai bên mua bán ở hai quốc gia khác nhau vẫn hiểu cùng một nghĩa vụ.

Bạn có thể hình dung incoterms như bảng phân công công việc giữa người mua và người bán. Ai đóng gói, ai chở hàng ra cảng, ai thuê tàu, ai nhận hàng ở đầu bên kia đều được ghi rõ. Nếu muốn hiểu khái niệm này ở góc độ rộng hơn, bạn có thể đọc thêm Incoterms là gì trong vận chuyển hàng hóa quốc tế.

Trên thực tế, incoterms xuất hiện ngay trên hợp đồng hoặc hóa đơn thương mại. Đó chỉ là vài chữ cái viết tắt, nhưng phía sau là cả một chuỗi trách nhiệm. Ghi sai hoặc hiểu sai điều khoản là nguyên nhân phổ biến nhất khiến chi phí đội lên bất ngờ.

Các điều khoản incoterms cơ bản người mới cần nắm

Các điều khoản incoterms cơ bản người mới cần nắm
Các điều khoản incoterms cơ bản người mới cần nắm

Bạn không cần thuộc lòng toàn bộ bảng incoterms. Chỉ cần nắm vài điều khoản phổ biến nhất là đã đủ để đọc hợp đồng nhanh và chính xác hơn rất nhiều.

Nhóm người bán chịu ít trách nhiệm nhất

EXW, viết tắt của Ex Works, là điều khoản mà người bán chịu trách nhiệm ít nhất. Người bán chỉ cần đưa hàng sẵn sàng tại xưởng hoặc kho của mình. Từ thời điểm đó, bạn phải tự lo xe chở hàng ra cảng, tự làm thủ tục xuất khẩu và tự thuê tàu.

FCA hơi khác một chút. Người bán giao hàng cho đơn vị vận chuyển do người mua chỉ định, thường là một nhà kho hoặc công ty logistics. Điểm giao hàng thay đổi thì nghĩa vụ của mỗi bên cũng đổi theo.

Dù là EXW hay FCA, phần đóng gói ban đầu thường do người bán thực hiện. Nhưng an toàn trên đường đi lại là chuyện người mua cần tính trước. Nếu hàng dễ vỡ, hãy trao đổi kỹ với xưởng ngay từ đầu. Bạn có thể tham khảo đóng gói hàng dễ vỡ khi gửi vận chuyển cần lưu ý gì để có thêm kinh nghiệm thực tế.

Nhóm người bán lo gần như trọn gói

CIF nghĩa là giá đã bao gồm tiền hàng, bảo hiểm và cước tàu đến cảng đích. DDP đi xa hơn: người bán lo luôn thuế nhập khẩu và giao hàng tận kho người mua.

Với người mới, CIF hoặc DDP thường an tâm hơn vì bạn bớt được nhiều đầu việc. Đổi lại, giá hàng thường cao hơn so với FOB hay EXW. Chúng tôi từng có khách nhập lô đầu tiên và chọn DDP dù giá nhỉnh hơn. Với họ, yên tâm ở khâu thông quan là điều đáng giá nhất lúc mới bắt đầu.

Khi đã quen quy trình, nhiều người chuyển sang FOB để tự chọn hãng tàu và tiết kiệm thêm chi phí. Đây là lộ trình khá hợp lý cho người mới: bắt đầu với điều khoản ít việc, rồi dần dần chủ động hơn.

Điểm chuyển giao rủi ro là phần cần đọc kỹ nhất

Mỗi điều khoản incoterms đều có một mốc gọi là điểm chuyển giao rủi ro. Qua mốc này, nếu hàng hư hỏng hoặc thất lạc, trách nhiệm sẽ chuyển từ người bán sang người mua.

Với FOB, mốc đó thường là khi hàng vượt qua lan can tàu tại cảng đi. Với CIF, người bán vẫn mua bảo hiểm, nhưng rủi ro vật lý đã thuộc về người mua từ lúc hàng được xếp lên tàu. Đây là chi tiết dễ bị bỏ qua nhất khi ký hợp đồng.

Chúng tôi luôn khuyên khách đọc kỹ phần bảo hiểm và mốc chuyển giao trước khi ký. Từng có lô hàng thất lạc giữa đường khiến hai bên tranh cãi rất lâu về việc ai phải bồi thường. Nếu gặp tình huống tương tự, bạn có thể tham khảo kiện hàng bị thất lạc khi vận chuyển phải làm sao để nắm các bước xử lý cơ bản.

Cách chọn incoterms phù hợp cho đơn hàng đầu tiên

Cách chọn incoterms phù hợp cho đơn hàng đầu tiên
Cách chọn incoterms phù hợp cho đơn hàng đầu tiên

Hiểu đúng incoterms không quá khó. Bạn chỉ cần nắm vài điều khoản phổ biến và điểm chuyển giao rủi ro. Với đơn hàng đầu, ưu tiên CIF hoặc DDP sẽ giúp giảm bớt các khâu tự xử lý. Khi đã quen với chuỗi vận chuyển, chuyển dần sang FOB hoặc EXW sẽ giúp tối ưu chi phí hơn.

Đừng ngại hỏi lại nhà cung cấp nếu điều khoản trên hợp đồng còn mơ hồ. Một câu hỏi đúng lúc có thể giúp bạn tránh một khoản phát sinh không đáng có. Nếu muốn tìm hiểu thêm cách doanh nghiệp logistics hỗ trợ khách hàng trả lời thắc mắc nhanh, bạn có thể đọc chatbot AI bán hàng cho dịch vụ logistics B2B.

Nếu bạn cần một đơn vị hỗ trợ tư vấn và xử lý thủ tục giao nhận, có thể tham khảo The Tea Lab để được hướng dẫn cụ thể theo từng đơn hàng. Chúng tôi sẵn sàng lắng nghe tình hình thực tế của bạn và gợi ý điều khoản phù hợp nhất.